• Jezelf saboteren, waarom doe je dat?

    Jezelf saboteren is jezelf in de weg staan in het bereiken van iets of in het uitgroeien tot iemand die je graag wilt zijn. Je acties liggen niet op een lijn met je gedachten. De huidige jij niet op een lijn met de toekomstige jij. Iedereen saboteert zichzelf, alleen veel mensen zijn zich er helemaal niet bewust van dat ze het doen. In deze blog leg ik je uit wat zelfsabotage precies is, en welke oorzaken er doorgaans achter schuilgaan.

    Wat is zelfsabotage?

    Zelfsabotage kun je zien als je eigen geluk en welzijn (bijvoorbeeld) dwarsbomen door de gedachten die je hebt of de manier waarop je handelt. Je wilt iets heel graag (bereiken), je hebt een doel of intentie of bepaalde waarden die je belangrijk vindt en wilt naleven, maar je staat jezelf daarin in de weg. Je acties liggen niet op een lijn met je gedachten. Je wilt graag aan jezelf werken en groeien, maar je stelt de afspraak met die therapeut telkens uit of je koopt een cursus maar je kunt jezelf er maar niet toe zetten om ermee te beginnen. Je wilt graag fitter worden, maar je slaat de sportschool vandaag toch maar over en belandt weer op de bank. Uitstelgedrag is een voorbeeld van zelfsabotage, geld uitgeven dat je niet hebt, maar ook altijd te laat komen en emotie eten. Je weet dat het niet goed is en je niet verder brengt, maar je doet het toch. Je kunt zelfsabotage zien als een conflict tussen je huidige persoonlijkheid en de toekomstige jij. Je huidige persoonlijkheid is alleen geïnteresseerd in dingen die je op de korte termijn, het liefst nu, iets (goeds) brengen. Als mens bewegen we ons van nature vaak toe naar iets wat plezier geeft en comfortabel voelt en vermijden we alles wat moeilijk en pijnlijk is. Dat is iets waar jij niks aan kunt doen maar je je wel bewust van mag zijn. De toekomstige jij is het tegenovergestelde. De toekomstige jij kiest nu voor oncomfortabel zodat ze in de toekomst die droom of visie waarmaakt, of die versie van zichzelf is geworden. Tot op zekere hoogte is het saboteren van jezelf echt niet heel schadelijk. We eten allemaal weleens teveel, we kijken ook allemaal vaak genoeg Netflix terwijl we eigenlijk iets anders zouden moeten doen. Hierin is zelfbewustzijn heel belangrijk. Heb je het door wanneer zelfsabotage tegen je gaat werken? In je relaties, in je geluk, in je werk of in je persoonlijke groei en ontwikkeling? Op zo’n moment is het tijd om je gedrag te gaan observeren en het patroon te gaan doorbreken. Allereerst is het dan belangrijk om te weten waarom je jezelf precies saboteert. Hieronder geef ik je een aantal redenen.

    Je gelooft dat je datgene niet verdient/dat je niet beter verdient

    Diep van binnen heb je de overtuiging dat je het niet waard bent om van jezelf te houden bijvoorbeeld. Dat je het niet verdient om gelukkig te zijn, beter in je vel te zitten, meer flow te ervaren in je leven, die droombaan te krijgen. Die overtuiging zorgt ervoor dat je op een bepaalde manier handelt. Wanneer je op weg bent naar een bepaald doel maar je gedachten zijn in conflict met dat doel, pas je onbewust je acties aan. Je hoofd zet namelijk altijd aan tot doen, niet andersom. Wanneer jij toewerkt naar een lichter, leuker en vervullend leven maar diep van binnen heb je nog steeds de overtuiging dat je dat niet verdient, dan zul je zodra je iets van een doorbraak ervaart of het leven goede dingen je kant op stuurt er alles aan doen om te voorkomen dat dit doorzet.

    Zelfsabotage heb je als kind gekopieerd omdat je dat opgroeiend in je thuissituatie hebt gezien

    Ik heb het er al vaker met je over gehad: als kind blijft niet zozeer hangen wat je opvoeders je vertellen en meegeven, maar vooral wat ze doen. En zelfsabotage komt in veel gezinnen voor. Als kind kopieer je wat je om je heen ziet, simpelweg omdat je niet beter weet. De acties, het gedrag, maar ook de sfeer en de emoties in je thuissituatie zijn bekend voor je en alles wat bekend is daar beweeg je je (onbewust) naartoe. De specifieke patronen die je opvoeders hadden, je kunt ze één op één overnemen. Zelfs als dat bekende pijnlijk en niet helpend is en je totaal niet verder brengt in je leven. Ook de chaos en het veranderlijke wat zelfsabotage met zich meebrengen; het is een bekend gevoel voor je. En dat bekende is altijd nog beter (volgens de huidige jij) dan het onbekende.

    Het is een manier om de controle terug te nemen

    Controlfreaks, dat zijn we in de kern vrijwel allemaal. En die behoefte aan controle is vaak ook weer te herleiden naar je kindertijd. Misschien heb je een aantal nare ervaringen meegemaakt die je als kind ontzettend hulpeloos deden voelen en wil je dat als mens nooit meer ervaren. Als gevolg daarvan kies je als volwassene altijd voor controle. Het onbekende is voor jou spannend en niet prettig. Wanneer je voor een doel of droom gaat, of je aan jezelf wilt gaan werken, is alles onbekend. Het vraagt overgave en nieuwsgierigheid. Veel mensen kunnen die overgave niet opbrengen omdat ze zich dan hulpeloos of machteloos voelen en out of control zijn. Jezelf saboteren in wat je graag wilt is dan jouw manier om je weer krachtig te voelen en te ondervinden dat je de controle hebt. Zelfs als dat ervoor zorgt dat je dat doel nooit gaat bereiken.

    Je bent bang om te falen of om afgewezen te worden

    De angst om te falen of afgewezen te worden is een diepe angst voor veel mensen. Allebei vanuit een gebrek aan eigenwaarde. Stel je voor dat het je niet lukt om dat doel te bereiken, of voor die droom te gaan, of stel je voor dat het je niet lukt om die patronen te doorbreken en te groeien in een nieuwe, betere versie van jezelf. De angst voor afwijzing of falen kan vaak veel groter zijn dan je verlangen om te ‘slagen’, en op die momenten komt zelfsabotage weer om de hoek kijken. Je blijft liever zitten waar je zit dan dat je het risico neemt om te mislukken en weer te voelen: ik kan ook inderdaad niks. Ik ben ook niks waard.

    Het is een gebrek aan zelfbewustzijn

    Jezelf saboteren is in veel gevallen ook gewoon een gebrek aan zelfbewustzijn. Vaak is er nog wel een diepere reden, maar wanneer je jezelf niet bewust bent van het dwarsbomen van je eigen geluk en welzijn, zul je telkens in dezelfde patronen vervallen. Ondertussen vraag je jezelf wel vaak af waarom dingen niet lukken, niet je kant op vallen, waarom alles zo moeizaam gaat, waarom je het altijd ‘verpest’. Wanneer je zelfbewuster wordt gaan je dingen opvallen aan jezelf en kies je ervoor om vaker in de spiegel te gaan kijken. Welk aandeel heb ik eigenlijk in deze situatie? Werk ik wel actief mee aan het bereiken van dit doel of deze droom? Leef ik wel echt naar mijn waarden? Hoe zit het met mijn gedachten? Welke niet helpende patronen heb ik?

    Je bent op zoek naar quick-fixes

    Wat je ook wilt veranderen, of je nou gewicht wilt verliezen, een patroon wilt doorbreken, een skill wilt leren, een droom wilt waarmaken, je hebt er allemaal doorzettingsvermogen en vaak een lange adem voor nodig. Veel mensen hebben moeite met lange termijn, en willen zich alleen inzetten voor iets wanneer ze snel resultaat zien. Ze willen zich snel goed voelen en niet eerst door allerlei moeilijks heen om zich vervolgens dan over een tijdje pas goed te voelen. Op het moment dat het proces, welk proces het dan ook is, wat te lang duurt ga je jezelf in de weg staan. De diepere laag is hier vaak opnieuw weer angst om te falen en eigenwaarde. Kan ik dit wel? Ben ik wel goed genoeg?

    Wanneer mensen aan zichzelf gaan werken zie ik persoonlijk ontzettend veel zelfsabotage opduiken. Waarom ben je afgehaakt bij je therapeut? Waarom staat die cursus nog ongebruikt op je computer? Waarom begin je niet aan het doorbreken van dat patroon als je weet dat het niet helpend voor je is? Waarom onderneem je geen actie zodra je beter weet? Waarom houd je je niet aan je woord als je een afspraak met jezelf maakt? Nu je weet wat zelfsabotage is, is het aan jou om de volgende stap te zetten. Wanneer je vanaf nu gaat opmerken dat je jezelf in de weg staat in de mooie doelen en intenties die je hebt, probeer dan een laagje dieper te gaan. Wat zit er onder dit patroon? Angst? Een gebrek aan eigenwaarde? Een bepaalde overtuiging? Spreek jezelf liefdevol toe: JA, ik ben goed genoeg. JA, ik kan dit. JA, ik verdien dit. En JA, ik mag falen, en dan ben ik nog steeds goed genoeg, en onderneem dan de voor jou juiste actie die wél in lijn ligt met je visie.


    Foto: Unsplash

    Willemijn
    Willemijn

    Sinds vijf jaar op een reis naar zichzelf. Schrijven is haar levenswerk, inspireren het liefste wat ze doet. Ze droomt ervan om in de toekomst in Australië of Amerika te wonen, houdt van stille zondagochtenden, zonsopgangen, de natuur, mensen, persoonlijke ontwikkeling, zichzelf in het diepe gooien, boeken verslinden, angsten aangaan, de lente en de herfst, koffiedates en van betekenis kunnen zijn in de wereld.

  • lekker lezen

    Geef een reactie

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *