• Je gewoonten veranderen

    Ik heb mijn leven (en mezelf) kunnen transformeren vanwege het veranderen van mijn gewoonten, en dat is dan ook waarom ik zo dol ben op dit onderwerp. Ik kan er úren over praten! Waarom is het belangrijk aandacht te geven aan de gewoonten die je hebt? Je identiteit wordt gevormd door de dingen die je dagelijks doet, de gewoonten die je hebt. Elke actie die je onderneemt onderstreept wie je bent, of zet je in beweging naar de persoon die je graag zou willen worden. In deze blog vind je alles wat je zou moeten weten over gewoonten. Waarom je ze hebt, hoe je op je gewoonten kunt reflecteren, en hoe je van nieuwe positieve handelingen gewoonten maakt.

    Dit moet je weten over gewoonten

    Wat is een gewoonte?
    Een gewoonte is een routine of vaardigheid die je vaak uitvoert. Iets wordt een gewoonte in je leven wanneer je dingen lang genoeg op dezelfde manier doet. Ze worden dan in je onderbewuste opgeslagen en je kunt deze gewoonten vanaf dan vrijwel op de automatische piloot doen.

    Waarom heb je gewoonten?
    Gewoonten zijn automatische oplossingen voor de problemen die je hebt (stammend uit de oertijd). Je bewustzijn kan maar aan een ding tegelijk denken, en dus ook maar een probleem tegelijk oplossen. De gewoonten die inmiddels opgeslagen zijn in je onderbewuste zorgen ervoor dat je niet over alle ‘problemen’ na hoeft te denken, maar automatisch kunt handelen en werken aan een oplossing, met zo min mogelijk energie en toewijding. Dat geeft je meer mentale ruimte om je focus te geven aan andere dingen die belangrijk(er) zijn. In deze moderne tijd zijn gewoonten veelal oplossingen voor de verlangens die we hebben. Voorbeelden: je wilt je energiek voelen, jezelf voorzien van eten en drinken, liefde ervaren, je verbinden met anderen, sociaal geaccepteerd worden, onzekerheid verminderen, succesvol zijn, of juist iets (pijn) uit de weg gaan.

    Hoe werkt zo’n habitloop?
    Eerst is er een aanwijzing, daarna is er een verlangen, dan volgt er een actie, en daarna komt de beloning. Als voorbeeld: je ziet je telefoon liggen. Er is een verlangen om social media te checken. Dit doe je niet zomaar. Je hebt het verlangen om gezien te worden en je sociaal geaccepteerd  te voelen, of je wilt bijvoorbeeld ontstressen. Het gaat dus niet om social media of je telefoon op zich: je wilt je simpelweg anders voelen dan je nu doet. Wanneer je verlangen groot genoeg is onderneem je actie en pak je je telefoon, en daar is de beloning; je voelt je gezien, je doet ertoe, en je kunt even ontspannen. 

    Hoe werkt je brein in dit verhaal?
    Je brein is letterlijk jouw oude verhaal, die alle herinneringen opslaat in je onderbewuste. Als mens zijn we altijd op zoek naar manieren om ons goed te voelen, een expansie in onszelf te ervaren. Je brein onthoudt deze oplossingen. Wanneer je wilt veranderen hoe je je voelt, komt het met oplossingen die in het verleden werkten. Kijk deze film, eet dit voedsel, scroll op social media. Ook werkt je brein nog steeds op de oude schijf. Als kind associeerde je het eten van suiker, taart, snoep, chips etc. waarschijnlijk met plezier, vreugde, gezelligheid, feest. Wanneer je opgroeit herinnert je brein je constant aan dat oude gevoel. Elke keer wanneer je een taart ziet, of welk bepaald voedsel voor jou een verhaal heeft, geeft je brein je een seintje: eet dat, dat zorgt voor een gevoel van plezier, vreugde en gezelligheid. Zo doet je brein dat met alles. De hele dag door. Je voelt je gestresst en bent op zoek naar ontspanning? Je brein: waarom ga je niet series kijken met een zak chips want dat werkte de vorige keer ook zo goed? Of wanneer je in de supermarkt loopt en je op de automatische piloot die bepaalde snacks koopt. Misschien omdat je die snacks vroeger ook altijd at? Of dat je die snacks associeert met nostalgie? Zo geef je onbewust telkens toe aan een bepaalde craving of seintje vanuit je brein, en sta je er niet bij stil dat je dat eten eigenlijk allang niet lekker meer vindt, en dat je deze oplossing ook niet meer nodig hebt. Je brein draait nog op een ‘oude schijf’ en heeft een update nodig.

    Waarom is het moeilijk om slechte gewoonten te doorbreken en goede gewoonten aan te leren?
    James Clear zegt in het boek Atomic Habits dat de beloning van slechte gewoonten vaak direct is, en dat de beloning van goede gewoonten een tijd op zich laat wachten. Ga maar na: netflix bingen, ongezond eten, bankhangen, social media, roken, drinken, kopen, versus: mediteren, sporten, leren en ontwikkelen, op tijd opstaan, gezond eten.


    Reflecteren op de gewoonten die je hebt

    Wanneer je niet reflecteert op de gewoonten die je hebt kan het zijn dat je al jaren dingen op de automatische piloot doet die je allang niet meer dienen, die je levensvisie niet ondersteunen, die niet bijdragen aan de persoon die je zou willen worden. Daarom is reflecteren zo belangrijk!

    • Je bewust worden van je (dagelijkse) gewoonten. Pak eens een pen en papier en schrijf eens op welke dagelijkse gewoonten je allemaal hebt. Positief of negatief, klein of groot. Van tv kijken na het avondeten tot je tanden poetsen tot sporten tot social media tot eten. Geef ze daarna eens een cijfer (de neutrale gewoonten sla je over). Welke hebben op de lange termijn een positieve invloed op je leven en welke een negatieve?
    • Reflecteren: pik er eens een paar gewoonten uit en vraag jezelf eens af; word ik hier blij van? Dient het een doel? Is het goed voor me? Waarom doe ik dit eigenlijk? Je hebt misschien de gewoonte ontwikkeld om op de bank te ploffen na het werk, en drie uur lang tv te kijken. Je verlangen is eigenlijk ontspannen, uitrusten, en even niet nadenken. Jouw oplossing is tv kijken. Wellicht zijn er wel andere manieren die veel beter werken om te ontspannen, die ook nog ‘gezonder’ zijn?
    • Welke gewoonten heb ik gecreëerd als reactie op waar ik op dat moment doorheen ging (oud verhaal)? Ik zal je een voorbeeld uit mijn eigen leven noemen. Toen ik deze zomer de zelfliefde gids aan het maken was, ervoer ik best wat stress. Vooral omdat al mijn andere werk ook gewoon doorliep, en mijn to do lijsten alleen maar langer werden. Als reactie op mijn stressgevoelens ging ik op zoek naar dingen waardoor ik echt even mijn hoofd kon uitzetten en mijn lichaam kon ontspannen (een verlangen). Een film kijken bijvoorbeeld. Dat deed ik in die periode veel vaker dan ik normaal zou doen. Nadat het project afgerond was, was dat film kijken een gewoonte geworden. Elke keer wanneer ik me wilde ontspannen zei mijn brein: ‘kijk een film!’ Wanneer ik me daar niet bewust van zou zijn, zou ik op de automatische piloot elk weekend (of elke avond) die soort van ‘verdoving ‘opzoeken. Eerst was er dus bewustzijn: ik wil me ontspannen voelen. Daarna de realisatie: mijn brein linkt ontspannen nu aan het kijken van een film. Ik heb die gewoonte vervolgens afgeleerd door in elk moment bewust een nieuwe keuze te maken. Ik ging zitten met de stress, ik ben op die momenten gaan mediteren, gaan wandelen in de natuur, ik las een boek. Deze oplossingen dragen op de lange termijn wél iets positiefs bij aan mijn leven.


    Zo leer je (slechte) gewoonten af

    Een aantal tips om gewoonten af te leren die niks positiefs bijdragen aan je leven, of die je niet helpen de persoon te worden die je wilt zijn.

    • Zeg hardop welke actie je gaat ondernemen en wat de consequentie zal zijn van die actie. Dit maakt duidelijk wat het je ‘kost’, en door je aanwezigheid in het nu (je bent je bewust en handelt niet op de automatische piloot) kun je een bewuste keuze maken.
    • Richt je omgeving anders in; haal de aanleiding van de gewoonte weg. Bijvoorbeeld de tv uit de slaapkamer, het ongezonde eten uit je keukenkastjes. Wat je niet ziet verlang je ook niet naar.
    • Maak de drempel zo hoog mogelijk om de gewoonte uit te blijven voeren. Wanneer je wilt minderen of stoppen met social media, verwijder dan de apps van je telefoon. De drempel is dan veel hoger om weer te beginnen. Je moet de app downloaden, je wachtwoord invoeren. Zorg ervoor dat er zoveel mogelijk stappen zitten tussen je verlangen en het ondernemen van actie.
    • Werk samen met een vriend/vriendin of je partner aan het afleren van een bepaalde negatieve gewoonte. Zo houd je elkaar verantwoordelijk en heb je een goede stok achter de deur.


    Zo leer je jezelf positieve nieuwe gewoonten aan

    Misschien komen er al direct dingen in je op die je op dagelijkse basis zou willen doen. Nieuwe gewoonten die je jezelf zou willen aanleren. Bedenk jezelf eerst eens: welke gewoonten kunnen het leven ondersteunen dat ik wil leven/de persoon ondersteunen die ik wil worden? Hieronder vind je meer dan genoeg tips die het vormen van nieuwe gewoonten een stuk makkelijker maken!

    • Een heldere afspraak. Stel je wilt de gewoonte ontwikkelen om dagelijks te mediteren. Maak dan een specifieke afspraak met jezelf zodat het voor jou helder is wanneer, waar en wat je precies gaat doen: ik zal dagelijks direct na het opstaan 5 minuten mediteren in de slaapkamer. Of nadat ik mijn tanden heb gepoetst, zal ik 5 minuten mediteren in de woonkamer. Ik vorm zo al mijn routines en het zorgt ervoor dat ik zonder na te denken alles opvolg.
    • Een visuele kalender: wanneer je begint met iets waar je een gewoonte van wilt maken, dan kan het heel helpend zijn om de eerste maand op een papier 30 vakjes te maken (of je kalender te gebruiken) en elke dag een kruisje te zetten wanneer je de gewoonte gedaan hebt. Hang dit papier op een prominente plek in huis zodat je er niet omheen kunt.
    • Beloon jezelf wanneer je je aan de afspraak houdt. Wanneer je deze week drie keer bent gaan sporten zoals je afgesproken had met jezelf, beloon jezelf dan met iets waar je blij van wordt. Een gezonde lunch buiten de deur, een massage, een nieuw boek. Zo doe ik dat ook wanneer ik gewoonten wil creëren waar ik in het begin nou niet perse heel enthousiast van wordt.


    Extra tips

    * Maak een realistisch plan dat daadwerkelijk in je leven past en goed uitvoerbaar is. Wanneer je het voornemen hebt in de ochtend te mediteren, maar je ochtendroutine al mega druk en chaotisch is, dan heb je grote kans dat je verzand in je voornemen. Misschien is de avond dan een beter moment voor je. Kijk goed of iets toepasbaar is in je leven, en op welke manier je de grootste kans hebt succesvol te zijn in het creëren van nieuwe gewoonten.

    *Begin heel laagdrempelig. In plaats van een uur sporten in de sportschool maak er 10 minuten van in de huiskamer. In plaats van een half uur mediteren doe vijf minuten met een begeleidende app. In plaats van het uitlezen van een boek elke week maak er hoofdstuk van, of een bladzijde per dag. In plaats van elke dag vegetarisch eten, maak er 1 maaltijd per dag van. Een gewoonte ontwikkelen gaat in het begin niet om perfectie, de duur of om het resultaat, je moet simpelweg op komen dagen en iets dóen.


    Deze blog heb ik geschreven met behulp van het boek Atomic Habits van James Clear. Een aanrader als je dieper wilt duiken in de wereld van je brein, de filosofie achter gewoonten en je meer wilt weten over hoe je beste zelf te worden.

    Willemijn
    Willemijn

    Sinds vijf jaar op een reis naar zichzelf. Schrijven is haar levenswerk, inspireren het liefste wat ze doet. Ze droomt ervan om in de toekomst in Australië of Amerika te wonen, houdt van stille zondagochtenden, zonsopgangen, de natuur, mensen, persoonlijke ontwikkeling, zichzelf in het diepe gooien, boeken verslinden, angsten aangaan, de lente en de herfst, koffiedates en van betekenis kunnen zijn in de wereld.

  • lekker lezen

    Geef een reactie

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *