• Coping: omgaan met pijn, emoties en stress

    In deze blog wil ik het met je hebben over coping: de manier waarop je met pijn, emoties en stress omgaat. Ik vertel je wat coping precies inhoudt, welke coping manieren er zijn, en ook hoe je jouw (ongezonde) manier van omgaan met problemen en stress langzaam kunt gaan doorbreken en waarom dat zo belangrijk is. Lees je mee?

    Wat is coping?

    Coping is een woord dat ze in de psychologie gebruiken. Kort gezegd staat het voor de manier waarop je met stressvolle situaties omgaat. Het wordt ook wel overlevingsstrategie genoemd. Vanaf het moment dat je als heel klein kind te maken kreeg met bijvoorbeeld afwijzing, teleurstelling, verdriet, pijn, problemen, stress, heb je bepaalde copingstrategieën gekozen om hiermee om te gaan. Dat deed je volledig onbewust. Als kind weet je simpelweg niet hoe je emoties moet verwerken, hoe je om moet gaan met pijn, wat je moet doen als er stress is of problemen zijn. Je bent daar te jong voor en je opvoeders hebben je die tools (nog) niet gegeven. (Vaak zie je ook dat opvoeders zelf die tools niet hebben zodat zij dat hun kinderen ook nooit kunnen leren.) Op zo’n moment ontstaat er dus een ongezonde copingstrategie. Als kind moet je jezelf beschermen op het moment dat er ‘gevaar’ dreigt. Je kiest daarom een manier om te overleven. Dat kan instinctief zijn, maar meestal kopieer je de manier waarop de mensen in je directe omgeving ‘copen’. Je ziet hoe je opvoeders reageren op en omgaan met dingen, en dat neem je over. Omdat je geen andere waarheid kent. Sommige kinderen gaan vechten, anderen slaan op de vlucht, ook weer anderen sluiten zich af voor de werkelijkheid, alsof het probleem er niet is. De coping manieren die je hebt gekozen als klein kind zet je vervolgens in je volwassen leven voort als je jezelf hier niet bewust van bent. ‘Copen’ doe je namelijk geheel onbewust. Het is een automatische piloot reactie. Als volwassene reageer je dus nog steeds hetzelfde op stress als toen je een klein meisje of jongetje was, doe je nog steeds hetzelfde als er een probleem of uitdaging is, en handel je nog steeds hetzelfde wanneer er pijn of emoties spelen.

    Welke ongezonde copingstrategieën zijn er?

    Je hebt een hoop coping manieren, ook gezonde natuurlijk, maar over het algemeen kun je de ongezonde (degene waar je geen baat bij hebt, die niet helpend zijn voor je leven) onderverdelen in drie strategieën:

    – Vechten. Vechten betekent dat je gaat overcompenseren. Je wordt agressief, kritisch, boos, onredelijk, je gaat in de aanval. Je kunt op zoek gaan naar erkenning, je voelt de behoefte om heel erg te gaan controleren of je maakt jezelf heel groot terwijl je je eigenlijk heel klein voelt. Vechten is dus een actieve manier. Je gaat iets doen, maar dat doen is meestal niet gericht op een oplossing of een helpende manier om om te gaan met wat er speelt.

    – Vluchten. Vluchten betekent dat je het probleem, de situatie, het gevoel, uit de weg gaat. Je vermijdt. Je gaat afleiding zoeken, je vlucht in iets (alcohol, eten, een andere verslaving), je ontkent wat er gaande is, je steekt je kop in het zand. Onder vluchten valt ook jezelf letterlijk terugtrekken (isoleren) of je in je hoofd terugtrekken (leven in een droomwereld, net doen of het probleem er niet is). Wanneer je vlucht doe je er alles aan om het probleem of de situatie maar niet onder ogen te komen.

    – Bevriezen. Wanneer je stress ervaart, er een probleem op je pad komt of wanneer je door een periode van pijn heen gaat, geef je jezelf gewonnen. Je hebt het gevoel alsof je nergens controle over hebt, je voelt je machteloos en neemt een slachtofferrol aan. Je geeft je over aan wat er gaande is. Dit is dus echt een passieve vorm van coping.

    Wat is jouw coping manier?

    Ik wil je bij het lezen van deze blog uitnodigen om er een schrijfboekje bij te pakken en eens goed na te denken over wat jouw coping manieren zijn. Wat doe jij bijvoorbeeld als je heel erg gestresst bent? Hoe reageer je op lastige of pijnlijke emoties? Wat doe je wanneer je voor een probleem of uitdaging in je leven staat? Wat heb je in je opvoeding als voorbeeld gezien bij je opvoeders (heel belangrijk!)? Hoe gingen zij om met emoties, met stress? Kun je patronen bij jezelf terugzien? Ik snap dat dit confronterend voor je is, maar bewustzijn is het begin van het doorbreken van deze ongezonde coping manieren. Je hoeft jezelf absoluut niet te veroordelen als je je bewust wordt van je gedrag. Deze cyclus is gestart toen je nog heel klein was, deze manieren hielpen je toen overleven, maar helpen je nu als volwassene niet meer.

    Je coping patroon doorbreken

    Waarom is het zo belangrijk om jouw ongezonde copingstrategieën te doorbreken? Vechten, vluchten of bevriezen zijn korte termijn oplossingen. Ze zorgen in het moment zelf misschien gevoelsmatig voor een tijdelijke oplossing, ze verlichten, maken iets dragelijk, je hoeft er even niet mee om te gaan, maar op de lange termijn gaan deze patronen alleen maar tegen je werken. Problemen blijven terugkomen als je ze niet actief aangaat. Je bouwt een hele hoop emoties in jezelf op die nooit verwerkt worden, wat op de lange termijn voor enorme innerlijke conflicten (depressie bijvoorbeeld) kan zorgen. De onrust in jezelf wordt groter en groter. Je wereld waarschijnlijk kleiner. Wanneer dit jouw manieren zijn om te dealen met het leven ervaar je niet wat het leven óók kan zijn. Je zult er niet achter komen dat pijn heel dragelijk is, dat emoties heel belangrijk en helpend zijn, ook de moeilijke, dat voelen een levensbehoefte is. Je zult er niet achter komen wat voor levenskracht er in je huist, dat je echt in staat bent om alles aan te gaan wat op je pad verschijnt. Wanneer je je ongezonde coping manieren blijft voortzetten neem je de uitnodiging om het kind in jezelf te helen niet aan, je blijft daardoor alsmaar in het verleden leven.

    Helpende coping manieren

    Nu je je bewust bent geworden van je huidige coping manieren, de strategieën die hoogstwaarschijnlijk niet zo helpend voor je zijn, wil ik je ook aanmoedigen om een lijstje te maken met manieren die wél voor je werken. Vooral op de langere termijn. Op het moment dat je te maken krijgt met lastige emoties, wat zou je dan in plaats van vluchten kunnen doen? Welke actie zou je op de lange termijn veel meer brengen? Op het moment dat het leven wat uitdagingen je kant op gooit, wat zou een nieuwe, verantwoordelijke versie van jou op dat moment doen? Hang deze beide lijstjes (je huidige coping manieren en het helpende coping lijstje) op in huis en ga op die manier aan de slag om langzaam je patronen te doorbreken. Ik voel teleurstelling. Normaal zou ik mezelf verdoven met eten of alcohol of series kijken of zou ik meteen een vriendin bellen, wat zou nu een betere actie zijn? Iets liefs tegen mezelf zeggen? Een wandeling in de natuur maken? Mijn gedachten en gevoelens opschrijven? Eerst de emotie doorvoelen en daarna mezelf kwetsbaar opstellen en mijn gevoel met iemand delen? Een gezonde maaltijd klaarmaken (in plaats van ongezond eten/alcohol drinken)? Gaan sporten? (Ik zou je altijd aanmoedigen om eerst met emoties te gaan zitten, maar je snapt mijn punt denk ik wel.) Je kunt het, in geloof in je!


    Ik hoop dat deze blog helpend voor je was. Heb je er iets aan gehad? Vind het altijd leuk om van je te horen in een reactie. Liefs.

    Ik heb een gratis mini guide gecreëerd waarin ik je alles vertel over het innerlijk kind werk. Wat is je innerlijke kind precies? Hoe ben je gewond geraakt? Hoeveel invloed hebben deze wonden op je leven nu? Klik hier om de gids te ontvangen.


    Foto: Unsplash

    Willemijn
    Willemijn

    Sinds vijf jaar op een reis naar zichzelf. Schrijven is haar levenswerk, inspireren het liefste wat ze doet. Ze droomt ervan om in de toekomst in Australië of Amerika te wonen, houdt van stille zondagochtenden, zonsopgangen, de natuur, mensen, persoonlijke ontwikkeling, zichzelf in het diepe gooien, boeken verslinden, angsten aangaan, de lente en de herfst, koffiedates en van betekenis kunnen zijn in de wereld.

  • lekker lezen

    2 gedachten over “Coping: omgaan met pijn, emoties en stress

    1. Sascha schreef:
      Avatar

      Hoi Willemijn,
      Bewustwording is zo’n belangrijke en mooie stap/ontwikkeling. Ik heb gemerkt dat ik hier echt de tijd voor mag nemen. Veranderen doe je niet zomaar even en dat is ook oké. Telkens wanneer ik mezelf ‘betrap’ denk ik: oja, ga ik weer en dan probeer ik naar mezelf te lachen.
      Ik heb me aangemeld voor je gratis gids, dank daarvoor.
      Warme groet Sascha

      • Willemijn schreef:
        Willemijn

        He Sascha, helemaal gelijk in. Een stap die veel mensen een beetje onderschatten. Bewustwording is namelijk al verandering:) dus daar mag je zeker alle tijd voor nemen. Graag gedaan! Liefs.

    Geef een reactie

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *